Door: Saskia Moerbeek.
9 maart 2026
Op maandag 9 maart om 9.00 uur ‘s ochtend geef ik mijn eerste gastles bij EC-O. EC-O biedt gratis MBO-opleidingen op maat voor volwassenen zonder startkwalificatie, om hun kansen op betaald werk te vergroten.
Entree
De les die ik die ochtend ga geven gaat over de gemeenteraadsverkiezingen. Als ik het mooi opgeknapte gebouw aan het Windroosplein binnenstap wordt ik ontvangen door Edwin die vanuit een ROC opleidingsmanager is. Hij laat me de ruimtes zien en is er bij als de studenten, meest vrouwen. langzaam binnendruppelen. Ik begin met de eerste studenten te vragen naar hun naam, zodat ik ze later in de les persoonlijk kan aanspreken. De les begint om 9.00 uur precies, wie later binnenkomt schuift gewoon aan.
Ik begin met de vraag of iemand heeft gehoord dat er binnenkort verkiezingen zijn. Ja daar hebben sommigen wel van gehoord. Maar de exacte datum is nog niet tot iedereen doorgedrongen en ook is niet helemaal duidelijk waar de verkiezing voor zijn. Ik leg uit dat het om de Gemeenteraad gaat en om de Stadsdeelcommissies. We bespreken dat de gemeenteraad “de baas” van de gemeente is. Iedereen die vijf jaar of langer legaal in Nederland woont mag stemmen. Om te illustreren hoe dat gaat laat ik de envelop zien die ikzelf van de gemeente heb ontvangen, maar die nog niet geopend is. Ik laat de stempassen zien en de lijst met locaties waar je kunt stemmen. Een vrouw uit Ukraine zegt dat ze het raar vindt. Zij woont pas een kleine drie jaar in Nederland maar heeft wel die brief ontvangen. Later vertelt een andere vrouw dat zij haar dochter die 17 is er ook een heeft gekregen. We moedigen de Oekraïense vrouw aan om, bij wijze van experiment, uit te proberen of ze wel of niet mag stemmen. Voor de mensen die nog niet lang genoeg in Nederland wonen is deze les ook nuttig. Want over vier jaar zijn er weer gemeenteraadsverkiezingen en dan mogen ze wel stemmen.
Een stripverhaal
We kijken nog even naar de papieren uit mijn envelop. Er is een soort stripverhaal bij met hoe je moet stemmen. Op mijn vraag waarom het belangrijk is dat iedereen gaat stemmen, antwoord een Turkse vrouw dat als je dat niet doet, de stemmen van andere mensen belangrijker worden. En die willen misschien niet hetzelfde als jij. Ik beaam dat volmondig.
We praten een tijdje door over waar de gemeenteraad over gaat en wat een stadsdeelcommissie doet, in welke gebouwen ze zitten en dergelijke. Ee mannelijke deelnemer uit Ethiopië blijkt verassend veel te weten. Net als een van de Turkse vrouwen.
Daarna gaan we in op de samenstelling van de gemeenteraad. Als ik vertel dat de mensen in die raad net als zij en ik zijn, en dat ze vaak een gewone baan hebben naast hun raadswerk, kijkt iedereen verbaasd. Ook bespreken we de vraag wat een politieke partij is en dat vrijwel alle partijen een programma hebben waarin je kunt lezen wat ze belangrijk vinden. Vervolgens vraag ik ze welke politieke partijen ze kennen. Die schrijf ik op het bord. Het valt op dat ze best veel partijen kennen. Met name de landelijke. Maar waar ze nou eigenlijk voor staan is minder duidelijk. Van DENK weten ze dat die partij tegen discriminatie en racisme is. En van het CDA en de ChristenUnie dat ze christelijk zijn, maar wat is nu het verschil tussen die twee? Ik leg uit dat het CDA een partij is met een hele lange geschiedenis in het bestuur van het land. De Christen unie is dat minder. Die partij toont zich wat socialer maar op sommige punten ook christelijker.
Wat is belangrijk?
Er is natuurlijk niet genoeg tijd om al die partijen te behandelen. Dus we draaien het om. Ik vraag iedereen om even in alle rust voor zichzelf op een papiertje te schrijven wat ze zelf belangrijk vinden voor de stad Amsterdam en voor hun eigen stadsdeel. Ze slaan serieus aan te schrijven. Het blijft niet bij een paar woorden, maar worden hele zinnen.
- Een grotere woning voor mijn gezin, we zitten nu heel krap. (Dit verbreden we tot het onderwerp wonen en huisvesting): Meer betaalbare woningen met name ook voor gezinnen. Er zijn veel studenten die dit noemen.
- Veiligheid op straat, minder rotzooi en ook dat je ‘s nachts veilig over straat kan. Niet perse meer politie, maar wel dat mensen zich aangesproken en gecontroleerd voelen.
- Meer plekken om elkaar te ontmoeten en sociale dingen te doen. Er zijn te weinig buurthuizen. En in de Watergraafsmeer is niet eens een bibliotheek!
- Meer aandacht voor mensen die in armoede leven en die schulden hebben. Daar moeten ze bij geholpen worden. Hogere uitkeringen is ook belangrijk, mensen kunnen er niet van leven.
- Er zijn te weinig opvangplekken voor mensen en mensen die in de opvang zitten komen er niet uit omdat er geen woningen zijn.
- Betaald parkeren in West is erg duur, dat moet goedkoper. De gemeentebelastingen zijn ook te hoog. Mensen kunnen het niet betalen.
- Geen discriminatie en racisme.
- Het milieu en het klimaat zijn erg belangrijk. Ook een stad kan daar wat aan doen. Meer groen, andere energie gebruiken.
Haast een politieke discussie!
Als we net zo’n beetje klaar zijn met de inventarisatie van wat iedereen heeft opgeschreven, komt er een vrouw binnen die dacht dat de les om 10.00 uur begon. Zij vraagt waarom we het over verkiezingen hebben, er is toch net een nieuwe premier? De klas legt uit dat het nu om de gemeente gaat. Als ze hoort dat iemand wil dat de uitkeringen hoger worden, zegt ze dat die juist lager moeten. Zij werkt nu en verdient net zoveel als iemand met een uitkering. “Dan moeten de lonen hoger “antwoordt iemand anders. Nee, zegt ze want dan gaan de prijzen stijgen. Zo ontstaan er bijna nog een politieke discussie. Als ik nog een keer herhaal dat het echt belangrijk is te gaan stemmen, vraagt ze “waarom, ze doen toch niets”. Maar de rest van de klas lijkt toch wel overtuigd van het belang.
Kiezen
Ik leg uit dat ze via het KiesKompas of de Kieswijzer van het Parool kunnen kijken welke partijen passen bij de punten die ze hebben opgeschreven. Het kost niet heel veel tijd en het is ook leuk om dat even met zijn tweeën uit te zoeken, hoe dat werkt. En daarmee is de les teneinde.
